www.otokiralamarentacar.com >> Ana Sayfa >> Filo Kiralama >> Vergi Mevzuatı


OPERASYONEL OTO FİLO KİRALAMA SİSTEMİNİN (OTO FİLO YÖNETİM HİZMETİNİN) VERGİ MEVZUATI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Lebib Yalkın Mevzuat, Mart 2005
E-Yaklaşım, Mart 2005


GİRİŞ
For more information about FleetCorp and our Fleet Management Services Fatih Sultan Mehmet Mah.Atatürk Cad. No : 7 34470 Armutlu – Etiler / ISTANBUL registered trademarks of FLEETCORP Turkey
Ülkemizde yeni gelişmekte ve yaygınlaşmakta olan, Operasyonel Oto Kiralama Sistemi, dünyanın birçok ülkesinde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Avrupa’da ”Long Term Car Rental” olarak adlandırılan operasyonel oto kiralama sistemi;bünyesinde çok fazla sayıda ve farklı seçeneklerde araç bulundurmak durumunda olan birimlerin (şirketler, ordu, kamu...vb)oto filolarının yönetiminin ve sorumluluğunun bu konuda ihtisaslaşmış kurumlar tarafından üstlenilip ayrı bir faaliyet konusu olarak kurum bazında yerine getirildiği bir sektördür.

Operasyonel Oto Kiralama Sistemi” ya da “ Oto Filo Kiralama Sisteminin” ülkemizde yeni bir faaliyet konusu olması ve bu sektöre de hizmet verecek kuruluşlar açısından başlı başına bir uzmanlık konusu olması buna mukabil bu sektörden hizmet temin edecek işletmeler açısından da yeni ve alternatif bir finansman modeli olması ve birçok avantaj ve kolaylığı da beraberinde getirmesi sebebiyle bu sisteme olan ilgi yakın gelecekte daha da fazla artacaktır. Bu noktadan bakıldığında konunun vergi mevzuatımızdaki durumunun değerlendirilmesi gerekli görülmüştür.

Bu makalede operasyonel oto kiralama sisteminin vergisel boyutu masanın iki tarafından değerlendirilmek suretiyle incelenmiştir.

I-)”Oto Filo Yönetim Hizmeti “Sunan Firmalar Açısından Oto Filo Yönetim Hizmetinin Muhasebe Uygulaması ve Vergi Mevzuatı Karşısındaki Durumu:

Genelde bilgi sahibi olunan günlük ve bireysel bazda gerçekleşen “daily rent a car” tipi oto kiralamadan çok farklı olan ve ayrı bir uzmanlık ve bilgi gerektiren operasyonel oto kiralama sisteminde, asgari 1 yıl olmak üzere genelde 24 ve 36 aylık dönemler süresince şirketlerin oto filolarının idari, mali ve teknik yönetimi operasyonel oto kiralama şirketince üstlenilmektedir.

Yani oto filo yönetim hizmeti veren firmalar, uzun vadede kiraya verdikleri araçların bakım, onarım, sigorta, vergi ve servis takibi gibi tüm değişken ve sabit masraflarını karşılamakta ve bu işlemler için gerekli olan prosedürü gerçekleştirmek suretiyle takibini de yapmaktadır.

Bu noktadan bakıldığında halihazırda otomotiv sektöründe faaliyette bulunan veya bu sektörle bağlantısı olan yan sektörlerde faaliyette bulunan işletmelerin operasyonel oto kiralama sektörüne girmeleri sunacakları hizmeti, rakiplerinden farklı olarak daha kaliteli ve verimli kılacağından sektörde rekabet şanslarını mutlak surette yükseltecektir.

A-Tek Düzen Hesap Planı Açısından Oto Filo Yönetim Hizmeti :
  otokiralama >>>

Operasyonel Oto Kiralama Şirketi, asgari 1 yıl azami 3 yıllık süreler için yapılan hizmet sözleşmeleri mukabilinde aylık bazda kira faturası düzenlemektedir.Aylık düzenlenen kira faturaları , 600-Yurtiçi Satışlar Hesabı, bir alt kırılım olarak 600.01 –Oto Filo Yönetim Hizmet Gelirleri Hesabında izlenebilecektir.Gelir Tablosunda Brüt Satışlar Bölümünde ilgili faaliyet döneminde işletmenin ana faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından sağlanan gelirin belirtilmesi gerekmektedir.

Brüt Satışların oluşması için ödemenin yapılmış olması koşulu gerekli olmayıp satışların gerçekleşmiş (tahakkuk etmiş) olması yeterlidir.

Ancak muhasebenin dönemsellik ilkesinin tahakkuk esasının önüne geçtiği durumlar, özellikle uzun vadeli dönemler bazında düzenlenmiş sözleşmeler mukabilinde gerçekleşen kiralama işlemlerinde çoğunluk arz etmektedir.

Şöyle ki, oto filo kiralama gelirini doğuran muamele eksiksiz olarak tekemmül etse bile, dönemsellik ilkesi gereği olarak oto filo kirası hangi döneme ait ise o dönemin geliri olarak beyan edilecektir.

Yani işleme ait bedelin tahsil edilmiş olması ya da kira faturasının düzenlenmiş olması durumunda dahi, gelecek hesap dönemine ait olan hasılat 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hs ya da 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hs mukabilinde bilançonun pasifinde yer alacaktır.

Oto Filo Kira Gelirleri, Tek Düzen Muhasebe Planı Açısından yukarıda belirtildiği şekliyle muhasebe kayıtlarında takip edilmelidir. Bu konuda dayanak noktası V.U.K’nun 287.maddesidir. V.U.K’nun 287.Maddesinde gelecek hesap dönemlerine ait olarak peşin tahsil olunan hasılat ile cari hesap dönemine ait olup henüz ödenmemiş olan giderler mukayyet değerleri üzerinden pasifleştirilmek suretiyle değerlenir.” hükmüne yer verilmiştir.

Operasyonel Oto Kiralama Şirketlerince kiraya verilen araçların mali ve idari yönetim sorumluluğu kapsamında muhtemel masraf kalemleri genel olarak aşağıda belirtildiği gibi gerçekleşecektir.

1-Vergi / Harç Giderleri
Yılda 2 defa (Ocak /Temmuz aylarında) yatırılması gereken MTV, belirli periyotlarda gerçekleşecek araç muayene ve egzoz muayene harç bedelleri


2-Sigorta Giderleri
Yıllık olarak düzenlenen zorunlu trafik sigortası ve kasko poliçeleri

3-Bakım / Onarım Giderleri
Uzun dönemli oto filo kiralama hizmeti süresince taşıtların periyodik servis takibi sonucu gerçekleşecek bakım ve onarım masrafları.(lastik, motor yağı, yedek parça... vb)

Tek Düzen Hesap Planına uygunluk açısından 740-Hizmet Giderleri Hesabı, yukarıda ana hatlarıyla verilen masraf kalemlerinin takibinde kullanılmaktadır..

B-KDV Kanunu Açısından Oto Filo Yönetim Hizmeti:
  otokiralama >>>

3065 Sayılı KDV Kanunu ‘nun 30.md/b bendinde ”Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere işletmelere ait binek otomobillerinin alış vesikalarında gösterilen KDV’nin “indirim konusu yapılmaması hükme bağlanmıştır.

İlgili kanun maddesi gereğince, oto filo yönetim hizmeti veren operasyonel oto kiralama şirketleri, aktiflerine kayıtlı olan ve bu amaçla kullanılan binek otomobil alımlarına ilişkin KDV’sini ve binek oto maliyetine dahil edilecek masraf kalemlerinin KDV’sini indirim konusu yapabileceklerdir.

 

C-VUK Açısından Oto Filo Yönetim Hizmeti:

213 Sayılı VUK’nun 320.md/2.paragrafında “Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları binek otomobilleri hariç olmak üzere, işletmelere ait binek otomobillerinin aktife girdiği hesap dönemi için ay kesri tam ay sayılmak suretiyle kalan ay süresi kadar amortisman
ayrılır” hükmü mevcuttur.

Bu madde gereğince, oto filo yönetim hizmeti veren, operasyonel oto kiralama şirketleri, aktiflerine kayıtlı olan ve kiralama hizmetine tahsis edilmiş bulunan binek dahil tüm araçları için tam amortisman ayırabileceklerdir. Diğer bir ifadeyle, kiralama hizmetinde kullanılan şirket aktifine kayıtlı binek otolar için kıst amortisman uygulaması söz konusu değildir.

Araçların yıpranma paylarını uzun vadeli dönemde, yapılan sözleşme dönemlerine bölerek tahsil eden operasyonel oto kiralama şirketleri için amortisman giderleri hizmet giderleri içinde ağırlıklı bir yer tutmaktadır. Tek Düzen Hesap Planı çerçevesinde Amortisman Giderlerinin 740-Hizmet Giderleri Hesabında takip edilmesi gerekmektedir.

Amortisman Gider Yöntemlerinden “Azalan Bakiyeler Yöntemi”nin tercih edilmesi düzenlenen oto kiralama hizmet sözleşmelerinin genelde 3 yıllık dönemi kapsaması nedeniyle
oto filo yönetim hizmeti veren işletmelere vergisel yönden avantaj sağlayacaktır.Azalan Bakiyeler Yöntemi, Normal Amortisman Yöntemine kıyasla;aktife giriş tarihini takip eden ilk
yıllarda daha yüksek oranda gider yaratma olanağı sağladığından Kurumlar Vergisinde avantaj sağlamaktadır.

Operasyonel Oto Kiralama Şirketlerinin aktifinde yer alan araçların amortisman ve maliyet değerlerinin takibi, 5024 Sayılı “Vergi Usul Kanunu, Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında” Kanunla getirilen enflasyon düzeltme uygulaması nedeniyle, biraz daha özellikli konuma gelmiştir.

Şöyle ki, Azalan Bakiyeler Yönteminin tercih edilmesi durumunda 5024 Sayılı Kanun ile Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 315.maddesinde yapılan değişikliğin dikkate alınması gerekmektedir. VUK’nun mükerrer 315.maddesinde yapılan değişiklik aşağıdaki gibidir.

“Her yıl üzerinden amortisman hesaplanacak değer, evvelce ayrılmış olan amortismanlar toplamının tenzili suretiyle tespit olunacak ve enflasyon düzeltmesi yapılan dönemlerde, üzerinden amortisman ayrılacak değer, amortismana tabii iktisadi kıymetin düzeltilmiş değerinden daha evvel ayrılmış olan amortismanların toplamının taşınmış değerleri indirilmek suretiyle tespit edilecektir.” Bu usulde amortisman süresi normal amortisman nispetlerine göre hesaplanacak ve bu sürenin son yılına devreden bakiye değerin, o yıl içinde tamamen yok edilmesi gerekecektir. Bu usulde uygulanacak amortisman oranı normal amortisman oranının iki katıdır.

Bu yöntemi tercih eden mükellefler, üzerinden amortisman ayrılacak iktisadi kıymetin değerini; amortismana konu iktisadi kıymetin enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş değerinden daha evvel ayrılmış olan amortismanların toplamının taşınmış değerlerini indirmek suretiyle tespit edeceklerdir.

5228 Sayılı Kanunun 59.maddesiyle de Azalan Bakiyeler usulüyle amortisman ayırmada üst sınır getirilmiş ve her halükarda amortisman oranının %50’yi geçemeyeceği belirtilmiştir.

D- Gelir Vergisi Kanunu Açısından Oto Filo Yönetim Hizmeti

193 Sayılı GVK’nun 19.md/4.bendinde binek otomobil ve benzeri kara taşıtları, yat, kotra, tekne ve benzeri deniz araçları ile uçak ve helikopter gibi hava taşıtlarının işletmenin esas faaliyet konusu ile ilgili olması durumunda yatırım indirimi istisnasından yararlanabileceği hükme bağlanmıştır.

Bu bağlamda şirketin esas faaliyet konusu ile ilgili olmayıp, ancak ihtiyaca bağlı olarak binek oto ikame etmek durumunda olan işletmelerin bu araçları satın almaları durumunda ya da finansal kiralama yoluyla almaları durumunda araçların maliyet bedellerinin %40’nı yatırım indirimi istisnası yoluyla Kurumlar Vergisi matrahından indirme olanağı yoktur. Operasyonel Kiralama ile araçların ikame edilmesi durumunda, sözleşme dönemi boyunca ödenen aylık kira faturaları gider olarak Kurumlar Vergisi Matrahından indirilebilecektir.
GVK’da düzenlenmiş olan ve işletmeler için önemli bir vergi teşvik unsuru olan yatırım indirimi istisna uygulaması, binek oto yatırımlarının satın alma ya da finanssal kiralama yoluyla gerçekleştirilmesinde uygulanmayacaktır.Bu noktadan bakıldığında operasyonel kiralama yöntemi şirket yatırım maliyetlerine daha olumlu yansımaktadır.

E-MTV Kanunu Açısından Oto Filo Yönetim Hizmeti
  otokiralama >>>

197 Sayılı MTV Kanununun 14.maddesinde “(I), (III), ve (IV) sayılı tarifelerde yer alan taşıtlardan (Ticarî maksatla kullanılan uçak ve helikopterler ile taşıt kiralama faaliyeti ile uğraşan işletmelerin bu amaçla kiraya verdikleri taşıtlar hariç) alınan vergi ve cezalar ile gecikme zamları gelir ve kurumlar vergilerinin matrahlarının tespitinde gider olarak kabul edilmez.”hükmüne yer verilmiştir.
(I) Sayılı tarifede otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtı ve benzerleri, motosikletler;
(III) Sayılı tarifede yat, kotra ve her türlü motorlu özel tekneler;
(IV) Sayılı tarifede Uçak ve helikopterler;

yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen kanun maddesinden de açıkça görüldüğü gibi ;(I), (III), (IV) sayılı tarifelerde yer alan araçların operasyonel kiralama yöntemiyle kullanılması yerine satın alınması durumunda ödenecek Motorlu Taşıt Vergileri Kanunen Kabul Edilmeyen Gider olarak dikkate alınacaktır.

Operasyonel Kiralamada aylık kira faturaları giderleştirilmektedir. Dolayısıyla MTV Kanunundaki düzenlemeler dikkate alındığında, yukarıda belirtilen araçların satın alınma yerine operasyonel kiralama ile kullanılması daha uygun ve avantajlı olacaktır.

SONUÇ
  otokiralama >>>

Operasyonel Kiralama Sistemi günümüzün artan rekabet koşullarında, yeni ve çağdaş bir yönetim anlayışı, alternatif bir finansman modeli ve aynı zamanda farklı bir faaliyet konusu olarak hızla yaygınlaşmaktadır. Operasyonel Oto Kiralama Şirketleri ve bu şirketlerden kiralama hizmeti temin eden işletmeler KDV Kanunu, VUK, MTV ve Gelir Vergisi Kanununda yer alan hükümler çerçevesinde değerlendirilmiştir.İlgili kanun maddelerindeki özellikli noktaların altı çizilerek operasyonel kiralama sisteminin vergisel yönden sağlayacağı avantajlı durumlar ortaya konmaya çalışılmıştır.


YARARLANILAN KAYNAKLAR:

www.mazars.com

1-193 Sayılı GVK
2-3065 Sayılı KDV Kanunu
3-213 Sayılı VUK
4-11 no’lı VUK Sirküleri
5-Finansal Kiralama Kanunu
6-197 Sayılı MTV Kanunu

 

Reklam

 

www.rentacarotokiralama.com      www.arabakiralamarentacar.com      www.kiralikotorentacar.com     www.otokiralamarentacar.com

 


ANA SAYFA      Site içi arama      Site Ekle       English                        Bu sayfanın son güncellenme tarihi: 09-04-2008

 

.