www.otokiralamarentacar.com >>
Ana Sayfa >>
Filo Kiralama
>>
Vergi Mevzuatı
OPERASYONEL OTO FİLO KİRALAMA SİSTEMİNİN (OTO FİLO YÖNETİM HİZMETİNİN) VERGİ MEVZUATI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Lebib
Yalkın Mevzuat, Mart 2005
E-Yaklaşım, Mart 2005
GİRİŞ
Ülkemizde yeni gelişmekte ve yaygınlaşmakta olan,
Operasyonel Oto Kiralama Sistemi, dünyanın birçok
ülkesinde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Avrupa’da
”Long Term Car Rental” olarak adlandırılan operasyonel oto
kiralama sistemi;bünyesinde çok fazla sayıda ve farklı
seçeneklerde araç bulundurmak durumunda olan birimlerin
(şirketler, ordu, kamu...vb)oto filolarının yönetiminin ve
sorumluluğunun bu konuda ihtisaslaşmış kurumlar tarafından
üstlenilip ayrı bir faaliyet konusu olarak kurum bazında
yerine getirildiği bir sektördür.
“Operasyonel Oto Kiralama Sistemi” ya da “ Oto Filo
Kiralama Sisteminin” ülkemizde yeni bir faaliyet konusu
olması ve bu sektöre de hizmet verecek kuruluşlar
açısından başlı başına bir uzmanlık konusu olması buna
mukabil bu sektörden hizmet temin edecek işletmeler
açısından da yeni ve alternatif bir finansman modeli
olması ve birçok avantaj ve kolaylığı da beraberinde
getirmesi sebebiyle bu sisteme olan ilgi yakın gelecekte
daha da fazla artacaktır. Bu noktadan bakıldığında konunun
vergi mevzuatımızdaki durumunun değerlendirilmesi gerekli
görülmüştür.
Bu makalede operasyonel oto kiralama sisteminin vergisel
boyutu masanın iki tarafından değerlendirilmek suretiyle
incelenmiştir.
I-)”Oto Filo Yönetim Hizmeti “Sunan Firmalar Açısından Oto
Filo Yönetim Hizmetinin Muhasebe Uygulaması ve Vergi
Mevzuatı Karşısındaki Durumu:
Genelde bilgi sahibi olunan günlük ve bireysel bazda
gerçekleşen “daily rent a car” tipi oto kiralamadan çok
farklı olan ve ayrı bir uzmanlık ve bilgi gerektiren
operasyonel oto kiralama sisteminde, asgari 1 yıl olmak
üzere genelde 24 ve 36 aylık dönemler süresince
şirketlerin oto filolarının idari, mali ve teknik yönetimi
operasyonel oto kiralama şirketince üstlenilmektedir.
Yani oto filo yönetim hizmeti veren firmalar, uzun vadede
kiraya verdikleri araçların bakım, onarım, sigorta, vergi
ve servis takibi gibi tüm değişken ve sabit masraflarını
karşılamakta ve bu işlemler için gerekli olan prosedürü
gerçekleştirmek suretiyle takibini de yapmaktadır.
Bu noktadan bakıldığında halihazırda otomotiv sektöründe
faaliyette bulunan veya bu sektörle bağlantısı olan yan
sektörlerde faaliyette bulunan işletmelerin operasyonel
oto kiralama sektörüne girmeleri sunacakları hizmeti,
rakiplerinden farklı olarak daha kaliteli ve verimli
kılacağından sektörde rekabet şanslarını mutlak surette
yükseltecektir.
A-Tek Düzen Hesap Planı Açısından Oto Filo Yönetim Hizmeti
:
otokiralama
>>>
Operasyonel Oto Kiralama Şirketi, asgari 1 yıl azami 3
yıllık süreler için yapılan hizmet sözleşmeleri
mukabilinde aylık bazda kira faturası
düzenlemektedir.Aylık düzenlenen kira faturaları ,
600-Yurtiçi Satışlar Hesabı, bir alt kırılım olarak 600.01
–Oto Filo Yönetim Hizmet Gelirleri Hesabında
izlenebilecektir.Gelir Tablosunda Brüt Satışlar Bölümünde
ilgili faaliyet döneminde işletmenin ana faaliyet konusunu
oluşturan mal ve hizmet satışlarından sağlanan gelirin
belirtilmesi gerekmektedir.
Brüt Satışların oluşması için ödemenin yapılmış olması
koşulu gerekli olmayıp satışların gerçekleşmiş (tahakkuk
etmiş) olması yeterlidir.
Ancak muhasebenin dönemsellik ilkesinin tahakkuk esasının
önüne geçtiği durumlar, özellikle uzun vadeli dönemler
bazında düzenlenmiş sözleşmeler mukabilinde gerçekleşen
kiralama işlemlerinde çoğunluk arz etmektedir.
Şöyle ki, oto filo kiralama gelirini doğuran muamele
eksiksiz olarak tekemmül etse bile, dönemsellik ilkesi
gereği olarak oto filo kirası hangi döneme ait ise o
dönemin geliri olarak beyan edilecektir.
Yani işleme ait bedelin tahsil edilmiş olması ya da kira
faturasının düzenlenmiş olması durumunda dahi, gelecek
hesap dönemine ait olan hasılat 380-Gelecek Aylara Ait
Gelirler Hs ya da 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hs
mukabilinde bilançonun pasifinde yer alacaktır.
Oto Filo Kira Gelirleri, Tek Düzen Muhasebe Planı
Açısından yukarıda belirtildiği şekliyle muhasebe
kayıtlarında takip edilmelidir. Bu konuda dayanak noktası
V.U.K’nun 287.maddesidir. V.U.K’nun 287.Maddesinde gelecek
hesap dönemlerine ait olarak peşin tahsil olunan hasılat
ile cari hesap dönemine ait olup henüz ödenmemiş olan
giderler mukayyet değerleri üzerinden pasifleştirilmek
suretiyle değerlenir.” hükmüne yer verilmiştir.
Operasyonel
Oto Kiralama Şirketlerince kiraya verilen araçların mali
ve idari yönetim sorumluluğu kapsamında muhtemel masraf
kalemleri genel olarak aşağıda belirtildiği gibi
gerçekleşecektir.
1-Vergi / Harç Giderleri
Yılda 2 defa (Ocak /Temmuz aylarında) yatırılması gereken
MTV, belirli periyotlarda gerçekleşecek araç muayene ve
egzoz muayene harç bedelleri
2-Sigorta Giderleri
Yıllık olarak düzenlenen zorunlu trafik sigortası ve kasko
poliçeleri
3-Bakım / Onarım Giderleri
Uzun dönemli oto filo kiralama hizmeti süresince
taşıtların periyodik servis takibi sonucu gerçekleşecek
bakım ve onarım masrafları.(lastik, motor yağı, yedek
parça... vb)
Tek Düzen Hesap Planına uygunluk açısından 740-Hizmet
Giderleri Hesabı, yukarıda ana hatlarıyla verilen masraf
kalemlerinin takibinde kullanılmaktadır..
B-KDV Kanunu Açısından Oto Filo Yönetim Hizmeti:
otokiralama
>>>
3065 Sayılı KDV Kanunu ‘nun 30.md/b bendinde ”Faaliyetleri
kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması veya
çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla
kullandıkları hariç olmak üzere işletmelere ait binek
otomobillerinin alış vesikalarında gösterilen KDV’nin
“indirim konusu yapılmaması hükme bağlanmıştır.
İlgili kanun maddesi gereğince, oto filo yönetim hizmeti
veren operasyonel oto kiralama şirketleri, aktiflerine
kayıtlı olan ve bu amaçla kullanılan binek otomobil
alımlarına ilişkin KDV’sini ve binek oto maliyetine dahil
edilecek masraf kalemlerinin KDV’sini indirim konusu
yapabileceklerdir.
C-VUK Açısından Oto Filo Yönetim Hizmeti:
213 Sayılı VUK’nun 320.md/2.paragrafında “Faaliyetleri
kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya
çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla
kullandıkları binek otomobilleri hariç olmak üzere,
işletmelere ait binek otomobillerinin aktife girdiği hesap
dönemi için ay kesri tam ay sayılmak suretiyle kalan ay
süresi kadar amortisman
ayrılır” hükmü mevcuttur.
Bu madde gereğince, oto filo yönetim hizmeti veren,
operasyonel oto kiralama şirketleri, aktiflerine kayıtlı
olan ve kiralama hizmetine tahsis edilmiş bulunan binek
dahil tüm araçları için tam amortisman ayırabileceklerdir.
Diğer bir ifadeyle, kiralama hizmetinde kullanılan şirket
aktifine kayıtlı binek otolar için kıst amortisman
uygulaması söz konusu değildir.
Araçların yıpranma paylarını uzun vadeli dönemde, yapılan
sözleşme dönemlerine bölerek tahsil eden operasyonel oto
kiralama şirketleri için amortisman giderleri hizmet
giderleri içinde ağırlıklı bir yer tutmaktadır. Tek Düzen
Hesap Planı çerçevesinde Amortisman Giderlerinin
740-Hizmet Giderleri Hesabında takip edilmesi
gerekmektedir.
Amortisman Gider Yöntemlerinden “Azalan Bakiyeler
Yöntemi”nin tercih edilmesi düzenlenen oto kiralama hizmet
sözleşmelerinin genelde 3 yıllık dönemi kapsaması
nedeniyle
oto filo yönetim hizmeti veren işletmelere vergisel yönden
avantaj sağlayacaktır.Azalan Bakiyeler Yöntemi, Normal
Amortisman Yöntemine kıyasla;aktife giriş tarihini takip
eden ilk
yıllarda daha yüksek oranda gider yaratma olanağı
sağladığından Kurumlar Vergisinde avantaj sağlamaktadır.
Operasyonel Oto Kiralama Şirketlerinin aktifinde yer alan
araçların amortisman ve maliyet değerlerinin takibi, 5024
Sayılı “Vergi Usul Kanunu, Gelir Vergisi Kanunu ve
Kurumlar Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında”
Kanunla getirilen enflasyon düzeltme uygulaması nedeniyle,
biraz daha özellikli konuma gelmiştir.
Şöyle ki, Azalan Bakiyeler Yönteminin tercih edilmesi
durumunda 5024 Sayılı Kanun ile Vergi Usul Kanunu’nun
mükerrer 315.maddesinde yapılan değişikliğin dikkate
alınması gerekmektedir. VUK’nun mükerrer 315.maddesinde
yapılan değişiklik aşağıdaki gibidir.
“Her yıl üzerinden amortisman hesaplanacak değer, evvelce
ayrılmış olan amortismanlar toplamının tenzili suretiyle
tespit olunacak ve enflasyon düzeltmesi yapılan
dönemlerde, üzerinden amortisman ayrılacak değer,
amortismana tabii iktisadi kıymetin düzeltilmiş değerinden
daha evvel ayrılmış olan amortismanların toplamının
taşınmış değerleri indirilmek suretiyle tespit
edilecektir.” Bu usulde amortisman süresi normal
amortisman nispetlerine göre hesaplanacak ve bu sürenin
son yılına devreden bakiye değerin, o yıl içinde tamamen
yok edilmesi gerekecektir. Bu usulde uygulanacak
amortisman oranı normal amortisman oranının iki katıdır.
Bu yöntemi tercih eden mükellefler, üzerinden amortisman
ayrılacak iktisadi kıymetin değerini; amortismana konu
iktisadi kıymetin enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş
değerinden daha evvel ayrılmış olan amortismanların
toplamının taşınmış değerlerini indirmek suretiyle tespit
edeceklerdir.
5228 Sayılı Kanunun 59.maddesiyle de Azalan Bakiyeler
usulüyle amortisman ayırmada üst sınır getirilmiş ve her
halükarda amortisman oranının %50’yi geçemeyeceği
belirtilmiştir.
D- Gelir Vergisi Kanunu Açısından Oto Filo Yönetim Hizmeti
193 Sayılı GVK’nun 19.md/4.bendinde binek otomobil ve
benzeri kara taşıtları, yat, kotra, tekne ve benzeri deniz
araçları ile uçak ve helikopter gibi hava taşıtlarının
işletmenin esas faaliyet konusu ile ilgili olması
durumunda yatırım indirimi istisnasından yararlanabileceği
hükme bağlanmıştır.
Bu bağlamda şirketin esas faaliyet konusu ile ilgili
olmayıp, ancak ihtiyaca bağlı olarak binek oto ikame etmek
durumunda olan işletmelerin bu araçları satın almaları
durumunda ya da finansal kiralama yoluyla almaları
durumunda araçların maliyet bedellerinin %40’nı yatırım
indirimi istisnası yoluyla Kurumlar Vergisi matrahından
indirme olanağı yoktur. Operasyonel Kiralama ile araçların
ikame edilmesi durumunda, sözleşme dönemi boyunca ödenen
aylık kira faturaları gider olarak Kurumlar Vergisi
Matrahından indirilebilecektir.
GVK’da düzenlenmiş olan ve işletmeler için önemli bir
vergi teşvik unsuru olan yatırım indirimi istisna
uygulaması, binek oto yatırımlarının satın alma ya da
finanssal kiralama yoluyla gerçekleştirilmesinde
uygulanmayacaktır.Bu noktadan bakıldığında operasyonel
kiralama yöntemi şirket yatırım maliyetlerine daha olumlu
yansımaktadır.
E-MTV Kanunu Açısından Oto Filo Yönetim Hizmeti
otokiralama
>>>
197 Sayılı MTV Kanununun 14.maddesinde “(I), (III), ve (IV)
sayılı tarifelerde yer alan taşıtlardan (Ticarî maksatla
kullanılan uçak ve helikopterler ile taşıt kiralama
faaliyeti ile uğraşan işletmelerin bu amaçla kiraya
verdikleri taşıtlar hariç) alınan vergi ve cezalar ile
gecikme zamları gelir ve kurumlar vergilerinin
matrahlarının tespitinde gider olarak kabul
edilmez.”hükmüne yer verilmiştir.
(I) Sayılı tarifede otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtı ve
benzerleri, motosikletler;
(III) Sayılı tarifede yat, kotra ve her türlü motorlu özel
tekneler;
(IV) Sayılı tarifede Uçak ve helikopterler;
yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen kanun maddesinden de açıkça görüldüğü
gibi ;(I), (III), (IV) sayılı tarifelerde yer alan
araçların operasyonel kiralama yöntemiyle kullanılması
yerine satın alınması durumunda ödenecek Motorlu Taşıt
Vergileri Kanunen Kabul Edilmeyen Gider olarak dikkate
alınacaktır.
Operasyonel Kiralamada aylık kira faturaları
giderleştirilmektedir. Dolayısıyla MTV Kanunundaki
düzenlemeler dikkate alındığında, yukarıda belirtilen
araçların satın alınma yerine operasyonel kiralama ile
kullanılması daha uygun ve avantajlı olacaktır.
SONUÇ
otokiralama
>>>
Operasyonel Kiralama Sistemi günümüzün artan rekabet
koşullarında, yeni ve çağdaş bir yönetim anlayışı,
alternatif bir finansman modeli ve aynı zamanda farklı bir
faaliyet konusu olarak hızla yaygınlaşmaktadır.
Operasyonel
Oto Kiralama Şirketleri ve bu şirketlerden kiralama
hizmeti temin eden işletmeler KDV Kanunu, VUK, MTV ve
Gelir Vergisi Kanununda yer alan hükümler çerçevesinde
değerlendirilmiştir.İlgili kanun maddelerindeki özellikli
noktaların altı çizilerek operasyonel kiralama sisteminin
vergisel yönden sağlayacağı avantajlı durumlar ortaya
konmaya çalışılmıştır.
YARARLANILAN KAYNAKLAR:
www.mazars.com
1-193 Sayılı GVK
2-3065 Sayılı KDV Kanunu
3-213 Sayılı VUK
4-11 no’lı VUK Sirküleri
5-Finansal Kiralama Kanunu
6-197 Sayılı MTV Kanunu
Reklam
www.rentacarotokiralama.com www.arabakiralamarentacar.com www.kiralikotorentacar.com www.otokiralamarentacar.com
ANA SAYFA Site içi arama Site Ekle English Bu sayfanın son güncellenme tarihi: 09-04-2008
|
. |